زمینه و هدف آب یک فاکتور مهم و حیاتی برای فعالیت های انسانی می باشد و به عنوان عامل مهمی برای توسعه کشورها مورد توجه قرار می گیرد. با توجه به مشکلات مربوط به کیفیت آب، این مطالعه برای ارزیابی کیفیت و همچنین تصمیم گیری بهتر در مورد مصرف آب بر اساس دو شاخص انجام شد. روش ها مطالعه حاضر به صورت توصیفی-مقطعی در چهار فصل سال 1396 انجام شد. نمونه ها از نقاط مختلف دریاچه سد ماشکید در شهر سیب و سوران جمع آوری شد. پس از آنالیز نمونه ها، نتایج بدست آمده از آن ها برای ارزیابی کیفیت آب با استفاده از دو شاخص کیفی آب بنیاد بهداشت ملی ((NSFWQI و شاخص کیفیت آب های سطحی ایران (IRWQISC) مورد استفاده قرار گرفتند. نتایج کیفیت آب سد ماشکید بر اساس شاخص IRWQISC در تمامی ایستگاه ها در فصل بهار دارای کیفیت "نسبتا خوب" و در بقیه فصول در سطح کیفی "خوب" قرار داشت. همچنین بر اساس شاخص NSFWQIتمامی ایستگاه ها در تمام فصول سال داری کیفیت "متوسط" بود. نتیجه گیری بر اساس شاخص های ملی و بین المللی مربوط به کیفیت آب، آب سد ماشکید برای فعالیت های کشاورزی مناسب می باشد و همین طور برای تامین استانداردهای آب شرب، تصفیه متداول کافی است.

این پژوهش، با هدف شناسایی و بررسی تغییرات اندازه، نوع و تعداد لکه های زیستگاهی تالاب ماشکید در سال های 1389 و 1399 صورت پذیرفته است. بدین منظور، در فصل بهار 1399، از طریق عملیات میدانی و با مشاهده عینی، لکه های زیستگاه شناسایی شدند. نقاط کنترل زمینی، با هدف ارزیابی صحت نقشه های طبقه بندی نهایی، از طریق ثبت اطلاعات پوشش زمین و موقعیت مکانی هر نوع لکه با استفاده از دستگاه موقعیت یاب جهانی تهیه شد. نقشه ساختار سیمای سرزمین از طریق تفسیر چشمی پدیده ها و با استفاده از تصاویر ماهواره Google Earth ترسیم شد و برای تهیه نقشه نهایی طبقه بندی ساختار سیمای سرزمین و محاسبه مساحت لکه ها از نرم افزار Arc GIS 10. 3 بهره گرفته شد. تعیین درصد سهم هر لکه در سرزمین ناهمگن، توسط نرم افزار Excel 2013 انجام شد. مطابق نتایج، موزائیک سیمای سرزمین منطقه در بهار 1389 دارای تیپ های زیستگاهی بوته، صخره و مناطق آبرفتی بود و در بهار 1399 از تیپ های زیستگاهی بوته، درختچه، صخره و سطوح آبی تشکیل شده است. در مجموع تعداد 131 لکه در سال 1399 و تعداد 40 عدد لکه زیستگاهی در بستر ساختار سیمای سرزمین منطقه در سال 1389 شناسایی و شمارش شدند. در سال 1389 لکه پوشش گیاهی ضعیف از بیش ترین درصد مساحت نسبت به کل منطقه برخوردار بود و در سال 1399، لکه آبی از بیش ترین درصد سهم برخوردار بود. در مجموع، نتایج پژوهش، نشان دهنده وجود تغییرات قابل ملاحظه در اندازه، تنوع و تعداد لکه های زیستگاهی بر اثر گذشت زمان می باشد.

مقایسه ریخت سنجی ماهی واسپی Cabdio morar در استان سیستان و بلوچستان بر اساس 19 صفت ریختی بر روی 40 قطعه ماهی از رود ماشکید و 63 قطعه ماهی از رود سرباز انجام گرفت. عملیات نمونه برداری با استفاده از یک دستگاه الکتروشوکر طی تابستان 1392 انجام شد و نمونه های صید شده پس از بیهوشی در عصاره ی پودر گل میخک، درون فرمالین بافری 4% تثبیت و به آزمایشگاه منتقل شدند. تصاویر دیجیتال تهیه شده از نیمرخ چپ نمونه ها به کمک نرم افزار ImageJ مورد سنجش صفات ریخت سنجی قرار گرفتند. به منظور مقایسه ی آماری داده های ریخت سنجی ماهیان مورد مطالعه، از روش های تجزیه وتحلیل مؤلفه های اصلی (PCA) و آنالیز تابع متمایزکننده (DFA) پس از حذف اثر اندازه از داده های خام استفاده گردید. نتایج مقایسه ی آماری نشان داد واسپی های رودخانه ماشکید در صفات ارتفاع بدن، طول سر، طول پوزه، قطر حدقه، فاصله پشت حدقه ای، طول پیش باله پشتی، پیش باله شکمی و پیش باله مخرجی، ارتفاع باله پشتی، طول قاعده باله پشتی و طول قاعده ی باله مخرجی دارای مقادیر بیشتری نسبت به ماهیان رودخانه ی سرباز هستند (01/0>p). عوامل اکولوژیک شامل شرایط خرده زیستگاهی از قبیل جریان آب، وجود پوشش گیاهی متراکم و کمیت و کیفیت مواد غذایی در محیط می تواند از عوامل عمده ی بروز تفاوت ریختی در بین آن ها باشد.

زمینه وهدف: استفاده از سیلاب در مناطق خشک و نیمه خشک از اهمیت زیادی برخوردار می باشد. از جهتی موضوع تغذیه مصنوعی آبهای زیر زمینی در این مناطق ضروری می نماید. بنابراین پخش سیلاب یکی از روش های مهار و بهره برداری از سیلاب می باشد. شناسایی مکان های مناسب برای عملیات پخش سیلاب و نفوذ دادن آن به درون سفره های آب زیر زمینی یکی از مهم ترین نیازهای مناطق در معرض خطر سیلاب می باشد. هدف از این مطالعه تعیین یک سامانه پشتیبان تصمیم گیری با استفاده از سیستم اطلاعات جغرا فیایی برای انتخاب مکان های مناسب جهت پخش سیلاب در منطقه ماشکید استان سیستان وبلوچستان می باشد.روش بررسی: عواملی که در مکان یابی پخش سیلاب موثرند بسیار متعدد وپیچیده می باشند. این فاکتورها شامل عوامل زمینی (زمین شناسی، ژئومرفولوژی و خاک)، هیدرولوژی (رواناب، رسوبدهی، نفوذ و وضعیت آبخوان) و جنبه های اجتماعی-اقتصادی (نیازهای آبی، کشاورزی، خسارات سیل و...) میباشند. چهار معیار اصلی که در این مطالعه مورد بررسی قرار گرفت شامل خصوصیات سیلاب، وضعیت نفوذ پذیری، کاربرد آب در منطقه و خسارات سیلاب می باشند. به منظور تعیین اهمیت عوامل موثر در امر مکان یابی از فرایند تحلیل سلسله مراتبی و سیستم اطلاعات مکانی جهت انجام تحلیل های مربوطه استفاده شد.بحث و نتیجه گیری: شاخص حجم سیلاب از معیاراصلی خصوصیات سیلاب و شاخص اصلی نفوذ و یا هدایت هیدرولیکی از معیار اصلی نفوذپذیری به عنوان مهم ترین عوامل در مکان یابی پخش سیلاب در حوزه مطالعاتی ماشکید سیستان و بلوچستان شناخته شدند. در نهایت نتایج در غالب نقشه های وزن دهی شده در چندین سناریو برای تعیین بهترین مکان بررسی شدند و میانگین و مجموع مطلوبیت زیر حوزه ها بررسی و تعیین گردید.

امروزه ساخت و احداث سدها به منظور جمع آوری و نگهداری آب رودخانه ها برای مصارف آشامیدن، کشاورزی، صنعت امری اجتناب ناپذیر است. بااین وجود سدها، سازه های عظیمی هستند که خطرات بالقوه ای را برای جامعه پایین دست خود به همراه دارند و شکست آن ها می تواند فاجعه آمیز باشد. تحلیل دینامیکی سدهای بتنی به دلیل وجود مخزن، نسبت به سازه های متعارف از پیچیدگی بیشتری برخوردار است. این پیچیدگی عمدتا ناشی از اندرکنش سد و مخزن در شرایط لرزه ای است. در این پژوهش پاسخ لرزه ای سدهای بتنی وزنی با استفاده از نرم افزار المان محدود Abaqus در شرایط مختلف پر، نیمه پر و خالی بودن مخزن موردبررسی قرارگرفته است. بدین منظور سد بتنی وزنی کوینا با مشخصات هندسی و فیزیکی مشخص با اعمال رکوردهای زمین لرزه کوبه مورد تحلیل قرارگرفته است. نتایج حاصل از آنالیز المان محدود نشان می دهد مقادیر تنش های اصلی در حالات مختلف آنالیز بسیار قابل توجه است. عمده این تنش ها در محل تغییر شیب پایین دست (تراز 5/66 متر) رخ داده و موجب تمرکز تنش در این قسمت شده اند. همچنین بر اساس نتایج با افزایش تراز مخزن بر میزان نوسان جابه جایی ها و نیز مقدار آن ها افزوده می شود. این مسیله ناشی از اندرکنش سد و مخزن و تاثیر نوسان فشار هیدرودینامیک مخزن در منحنی تاریخچه زمانی جابه جایی تاج سد می باشد. به طورکلی در شرایط پر بودن مخزن سطح تنش ها و جابه جایی ها نسبت به سایر حالات بیشتر است.